Çocuk Gelişimi uzmanları, erken yaşta dijital cihaz kullanımının çocukların zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Özellikle 0-6 yaş arası çocukların ekran başında geçirdiği sürenin ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiliyor.
Telefon Bağımlılığı Gelişimi Olumsuz Etkiliyor
Uzmanlar, çocukların erken yaşta telefonla tanışmasının olumsuz etkilerine değinerek, beyin gelişiminin en hızlı olduğu 0-6 yaş döneminde oyun, deneyimsel öğrenme ve insan etkileşiminin kritik olduğunu vurguluyor. Pasif ekranların dili anlama, duyguları tanıma ve ifade etme becerilerinde gecikmelere yol açabileceği belirtiliyor.
Dikkat Eksikliği ve Uyku Sorunları
Uzun süreli telefon ve tablet kullanımı çocuklarda dikkat eksikliği, uyku bozuklukları ve sosyal beceri zayıflığına yol açıyor. Hızlı görsel geçişlerin dikkat sürelerini kısalttığı, mavi ışığın ise uykuya geçişi zorlaştırdığı ifade ediliyor. Ekranın yüz yüze etkileşimin yerini alması empati ve sosyal ipuçlarını anlama becerilerini olumsuz etkiliyor.
Telefonu Ödül veya Sakinleştirici Olarak Kullanmayın
Çocukları sakinleştirmek için dijital cihazlara başvurmanın uzun vadede duygusal düzenleme sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor. Telefonun sakinleştirici veya ödül-ceza aracı olarak kullanılması, çocukların duygusal düzenleme becerilerini geliştirmesini engelleyebilir. Çocuklar zorlayıcı duygularla başa çıkmayı öğrenmek yerine, bu duyguları bastırmak için dışsal araçlara bağımlı hale gelebilir.
Ebeveynlere Öneriler
Çocukların teknolojiyle sağlıklı bir ilişki kurabilmesi için ailelere ve öğretmenlere önemli görevler düşüyor. Ailelerin rol model olması, okul öncesi dönemde ekran süresinin günde 1 saati geçmemesi ve çocukları kitap okumaya ve açık havada oyun oynamaya teşvik etmeleri öneriliyor. Dijital içeriklerin çocuklarla birlikte izlenip tartışılması medya okuryazarlığını geliştirecek, belirli zamanlarda dijital molalar verilmesi ise sağlıklı alışkanlık kazandıracak.
Medya Okuryazarlığı Müfredata Dahil Edilmeli
Uzmanlar, devlet politikalarının çocukların sağlıklı dijital medya kullanımı konusunda bilinçli bireyler olarak yetişmelerini desteklemesi gerektiğini vurguluyor. Medya okuryazarlığının okul müfredatlarına entegre edilmesi, ailelere rehberlik hizmetleri sunulması ve ekran yerine aktif öğrenmenin desteklenmesi öneriliyor. Başarılı örneklerin Türkiye’de de uygulanabileceği ifade ediliyor.
İHA
