Gökçen ÖZEN/SAMSUN, (DHA)- SAMSUN Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden (OMÜ) Doç. Dr. Yaşar Barut, çocukların erken yaşta dijital aygıtlarla tanışmasının, zihinsel, duygusal ve toplumsal gelişimlerinde olumsuz tesirlere neden olduğunu belirterek, “Çocukların sağlıklı gelişimi için ekran süresi sınırlanmalı, deneyimsel öğrenmeye ve yüz yüze iletişime öncelik verilmelidir” dedi.
OMÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yaşar Barut, telefon, tablet üzere dijital aygıtların uzun vadeli kullanımının çocuklarda dikkat eksikliği, uyku sorunları, toplumsal marifetlerde zayıflık ve duygusal düzenleme meselelerine yol açabildiğini söz etti. Bilhassa 0-6 yaş kümesindeki çocukların ekran başında geçirdikleri müddetin artmasının gelişimsel riskleri beraberinde getirdiğini belirten Doç. Dr. Barut, dijital cihazların uzun periyodik kullanımının çocuklardaki tesirlerini anlatarak, “Bilimsel araştırmalar, uzun vadeli ekran maruziyetinin çocuklarda dikkat eksikliği, hiperaktivite belirtileri, uyku sorunları ve toplumsal etkileşimlerde zayıflık ile ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor. Bilhassa süratli görsel geçişler içeren dijital içerikler, çocukların dikkat müddetlerini kısaltabiliyor. Ayrıyeten mavi ışık, uyku hormonlarını baskılayarak çocukların uykuya geçişini zorlaştırabiliyor. Toplumsal gelişim açısından da yüz yüze etkileşimlerin yerini ekranın alması, empati gelişimini ve toplumsal ipuçlarını okuma maharetlerini olumsuz etkiliyor” diye konuştu.
‘DUYGUSAL DÜZENLEME BECERİLERİNİN GELİŞMESİNİ ENGELLEYEBİLİR’
Birçok ebeveynin çocuklarını sakinleştirmek ya da oyalamak için dijital cihazlara başvurduğunu belirten Doç. Dr. Barut, “Bu yaklaşım, uzun vadede duygusal düzenleme problemlerine yol açabilir. Telefonun bir sakinleştirici ya da ödül-ceza aracı olarak kullanılması, çocukların duygusal düzenleme hünerlerinin gelişmesini engelleyebilir. Çocuklar zorlayıcı hislerle başa çıkmayı öğrenmek yerine, bu hisleri bastırmak için dışsal araçlara bağımlı hale gelebilirler. Telefonun bir sakinleştirici olarak kullanılması ilerleyen yaşlarda gerilim, tasa yahut öfke üzere hislerle başa çıkmakta zorluk yaşamalarına neden olabilir” tabirlerini kullandı.
‘ÇOCUKLARINIZA ROL MODEL OLUN’
Doç. Dr. Barut, çocukların teknolojiyle sağlıklı alaka kurabilmeleri için ailelere ve öğretmenlere sorumluluk düştüğünü tabir ederek, “Çocuklarınıza teknoloji kullanımı konusunda kesinlikle rol model olun. Ebeveynler ve öğretmenler kendi davranışlarıyla çocuklara örnek olmalı, sınırsız ve dikkatsizce ekran kullanan bir yetişkinin, çocuğa hudut koyması pek mümkün değildir. Bilhassa çocuğunuzun okul öncesi devirde ekran müddetinin günde 1 saati geçmemesine dikkat edilmelidir. Bunun yerine çocukları kitap okumaya, açık havada oyun oynamaya ve yaratıcı etkinliklerle meşgul olmaya teşvik etmek çok daha yararlı olacaktır. Çocuğunuzla birlikte dijital içerikleri izlemek ve sonrasında bu içerikler hakkında konuşmak, onun dijital dünyayı anlamasını ve medya okuryazarlığını geliştirmesini sağlar. Ayrıyeten, günlük ömürde ekranlardan uzak kalınacak vakit dilimleri planlamak; örneğin yemek saatlerinde ya da yatmadan evvel dijital molalar vermek, sağlıklı bir kullanım alışkanlığı kazandırmada hayli etkilidir” dedi. (DHA)
