Her yıl binlerce kişi boğulma vakaları nedeniyle hayatını kaybediyor. Özellikle yaz aylarında deniz, göl, baraj, havuz gibi su kaynaklarında görülen boğulmalar, en çok 15 yaş altı çocuklarda meydana geliyor. Uzmanlar, boğulmalarda doğru ve hızlı yapılan ilk yardım müdahalesinin hayat kurtardığını vurgularken, vatandaşları boğulmaya karşı bilinçli ve tedbirli olmaları yönünde uyarıyor.
Boğulma Nedir?
Boğulma, kişinin yeterli solunum yapamaması sonucu vücutta oksijen eksikliği oluşması ve bu durumun doku bozulmalarına yol açmasıdır. Tıpta “anoksemi” olarak da adlandırılan boğulma, ölümle sonuçlanabileceği gibi kalıcı hasarlar da bırakabilir. Boğulmanın en sık rastlanan belirtileri arasında nefes almada güçlük, hızlı ve gürültülü solunum, ağızda köpüklenme, morarma, bilinç kaybı ve bayılma yer alıyor.
Suda Boğulmanın Nedenleri
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre suda boğulma, “sıvı ortama batma veya dalma sonucu gelişen solunumsal bozulma” olarak tanımlanıyor. Yüzme bilmemek, akıntı, panik, tıbbi rahatsızlıklar, alkol kullanımı ve uyarıların dikkate alınmaması en yaygın nedenler arasında. Ayrıca kalp krizi, epilepsi ve astım gibi hastalıklar da boğulmayı tetikleyebiliyor. Her yıl dünya genelinde yaklaşık 372 bin kişi suda boğulma sonucu yaşamını yitiriyor.
Boğulma Anında İlk Yardım Nasıl Yapılmalı?
Boğulma vakalarında doğru ve zamanında yapılan ilk yardım müdahalesi hayat kurtarıyor. İşte adım adım yapılması gerekenler:
- Can güvenliğini sağlayın: Mümkünse can simidi, ip veya uzun bir cisimle boğulan kişiye ulaşmaya çalışın. Yüzme bilmiyorsanız suya girmeyin.
- Kişiyi sudan çıkarın: Kişi sırtüstü pozisyonda ve baş-boyun omurga hattı düz olacak şekilde sudan çıkarılmalı.
- Solunum kontrolü yapın: Nabız ve solunum kontrol edilerek kişi sırtüstü yatırılmalı. Solunumu engelleyici cisimler (takma diş, kravat, kemer) çıkarılmalı.
- Yapay solunum ve kalp masajı: Gerekliyse 5 yapay solunum ve ardından 30 göğüs basısı ile kalp masajı yapılmalı. Bu döngü, kişi normale dönene kadar veya yardım gelene kadar devam ettirilmeli.
- Sıvı boşaltımı: Bilinç geri geldiğinde kişi iki el ile karnından tutularak yukarı kaldırılmalı; böylece mide ve hava yolundaki suyun boşaltılması sağlanmalı.
- Kuru giysilerle örtün: Islak kıyafetler çıkarılmalı, vücut sıcaklığı korunmalı.
- 112 aranmalı: En kısa sürede sağlık ekiplerine haber verilmeli, bu süreçte yaşam bulguları sürekli izlenmeli.
Boğulmaların Önlenmesi İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Yüzme bilmeyenler derin sulara girmemeli.
- Akıntılı, rüzgârlı, dalgalı denizlerde yüzmekten kaçınılmalı.
- Bataklık ve dibi bilinmeyen sularda yüzülmemeli.
- Suya panik içinde değil sakin bir şekilde girilmeli.
- Sağlık sorunu olanlar dikkatli olmalı, efor sarf etmemeli.
- Derin suya atlamadan önce zemin kontrol edilmeli.
- Şaka ve tehlikeli hareketlerden kaçınılmalı.
- Can yeleği mutlaka giyilmeli, deniz yatağına güvenilmemeli.
- Alkol ve yemek sonrası suya girilmemeli.
- Çocuklar mutlaka gözetim altında olmalı.
Yetkililer, boğulma vakalarının büyük ölçüde alınabilecek basit tedbirlerle önlenebileceğine dikkat çekerek, her bireyin temel ilk yardım bilgisine sahip olması gerektiğini belirtiyor. Özellikle yaz aylarında artış gösteren vakalara karşı bilinçli olunması gerektiği ifade ediliyor.
